ترجمه ترجمه .

ترجمه

ترجمه تخصصي


 

سايت ترجمه آثار كودك و نوجوان را شوخي نگيريد

۸۰۰ عنوان از كتاب هاي چاپ اول، كتاب هاي ترجمه مقاله اي حوزه كودكان و نوجوانان هستند كه اغلب مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته و به چاپ مجدد رسيده اند. با وجود آنكه در اين آمار هم تعداد كتاب هاي تاليفي بيشتر است؛ نمي توان اهميت كتاب هاي ترجمه و گستردگي مخاطبان آنها را ناديده گرفت. عاملي كه اهميت بررسي معيارهاي ترجمه را دوچندان مي كند.

محبوبه نجف خاني با اشاره به علاقه كودكان و نوجوانان به كتاب هاي ترجمه تخصصي مي گويد: «من چند سال است كه در كتابخانه هاي مدارس با بچه ها درباره كتاب هاي جديد بحث مي كنم. متاسفانه گاه كتاب هايي به دست آنها مي رسد كه مطالب آن براي گروه سني كودك و نوجوان قابل فهم نيست. به نظر من گاه مترجم متوجه منظور نويسنده نشده و نتوانسته تصوير ذهني نويسنده را به مخاطب منتقل كند. در حالي كه انتقال خوب يا بد اين فضاي ذهني، شناخت مترجم از زبان فارسي و زبان اصلي كتاب را نشان مي دهد.»

مترجم بايد فضاي ذهني را منتقل كند

اين عضو شوراي كتاب كودك و نوجوان درباره وضعيت ترجمه در ايران معتقد است: «ترجمه هاي بد اغلب از مترجماني است كه بدون شناخت از ادبيات كودك و نوجوان، به ترجمه آثار اين حوزه مي پردازند. ممكن است آنها مترجمان خوبي در عرصه آثار بزرگسالان باشند، اما نتوانند اثر خوبي براي كودكان و نوجوانان ترجمه كنند. متاسفانه يكي از مشكلات ترجمه در كشور ما اين است كه ترجمه آثار كودك و نوجوان آسان گرفته مي شود. در حالي كه ترجمه براي كودكان پيش دبستاني و دبستاني، نوجوانان و بزرگسالان تفاوت هايي دارد. حتي ويراستار اين كتاب ها نيز بايد ادبيات اين چهار گروه سني را به خوبي بشناسد.»

امانتداري، رواني

مترجم آثار رولد دال در ايران، معيار هاي يك ترجمه خوب براي كودكان و نوجوانان را اينگونه بيان مي كند: «مترجم آثار كودكان و نوجوانان نيز مانند مترجم آثار بزرگسالان، بايد دو اصل امانتداري و رواني ترجمه را رعايت كند اما در ترجمه كتاب هاي كودك و نوجوان اصل روان بودن ترجمه مهم تر است. چون كودكان و نوجوانان نمي توانند مانند بزرگسالان با هدف خاصي كتاب را انتخاب كرده و منظور نويسنده و مترجم را با زحمت متوجه شوند. آنها كم حوصله هستند و اگر كتاب خوب با ترجمه سليس در اختيار نداشته باشند؛ از تلويزيون و كامپيوتر پرجاذبه، براي خواندن هر كتابي نمي گذرند. بنابراين كار مترجم در انتخاب كتاب و ترجمه آن براي مخاطب كودك و نوجوان دشوارتر از ترجمه يك اثر براي بزرگسالان است».

مشكل بازي هاي نهايي

نجف خاني، همچنين معتقد است: «يك مترجم خوب بايد با ساختار زبان فارسي و زبان مبداء آشنا باشد، چون گاه در زبان انگليسي جملات به گونه اي نوشته شده اند كه ترجمه صرف آنها مخاطب را سردرگم مي كند. به طور مثال در ادبيات كودكان، بازي هاي زباني زياد است و مترجم نمي تواند ترجمه همان واژه هاي متن اصلي را بنويسد، بلكه مي تواند از گنجينه لغات فارسي استفاده كرده و بازي زباني جديدي بيافريند .تنها در اين شرايط است كه مترجم، مخاطب كتاب را از دست نمي دهد.»

انتخاب كلمات

كمال بهروزكيا مترجم كتاب هاي آلماني زبان نيز با اشاره به اين نكته كه سهل انگاري در ترجمه به ادبيات فارسي لطمه مي زند؛ مي گويد: «لازم است، مترجم زبان و موضوع كتاب را بشناسد و بتواند آن را به خوبي به زبان مقصد منتقل كند. يك مترجم موظف است در عين وفاداري به متن اصلي، واژه هايي را انتخاب كند كه با آنها، فهم كتاب براي مخاطب آسانتر شود. از طرفي در ترجمه، علاوه بر انتخاب كلمات، تركيب آنها در يك جمله نيز بسيار مهم است. در حوزه كودك و نوجوان، مترجم بايد واژه هايي كه براي اين گروه سني قابل فهم است را بداند و بتواند آنها را در يك جمله، درست به كار برد. همچنين در مواردي كه نويسنده به نكته اي خارج از فرهنگ ما اشاره كرده نيز سطح دانش مترجم و ميزان دقت و اهميت او به مخاطب مشخص مي شود.»

ترجمه كار ساده اي نيست

اين مترجم درباره وضعيت فعلي ترجمه آثار كودكان و نوجوانان معتقد است: «تعداد كمي از مترجمان در كارشان دقت عمل دارند اما عده اي نيز بدون شناخت از اصول ترجمه و تنها پس از رفتن به چند كلاس زبان، كتاب هاي كودكان و نوجوانان را براي ترجمه انتخاب مي كنند. چون به نظرشان ترجمه آثار كودكان آسان است. در حالي كه استادان ما در قديم، پس از رفتن به دانشگاه و خواندن ادبيات تطبيقي به ترجمه كتاب مي پرداختند. بنابراين با توجه به امكاناتي كه امروز در اختيار مترجمان جوان قرار دارد، مي توان از آنها انتظار داشت كه حتي كارهاي بهتري نسبت به مترجمان قبلي ارائه دهند».

شقايق قندهاري كه كتاب هاي بسياري را از زبان انگليسي براي نوجوانان ترجمه كرده انتخاب درست كتاب را مقدمه يك ترجمه خوب توصيف كرده و مي افزايد: «مترجم بايد با توجه به فرهنگ و مسائل عرفي جامعه ايران، كتابي را براي ترجمه انتخاب كند. مي توان گفت انتخاب درست كتاب از ترجمه آن مهم تر است. بعد از انتخاب كتاب، شناخت زبان مطرح مي شود. مترجم بايد محدوديت هاي واژگاني كودكان و نوجوانان را بداند و بتواند با استفاده از همين واژگان محدود، منظور نويسنده را به خوبي منتقل كند. حتي گاه لازم است مترجم با تغييراتي در جملات اصلي، منظور نويسنده را شفاف تر به مخاطب برساند.»

ترجمه لغت به لغت ممنوع

وي مهم ترين مشكل آثار ترجمه شده براي كودكان و نوجوانان را ترجمه عين لغات مي داند و مي گويد: «برخي از مترجمان، كلمات يك جمله را ترجمه كرده و بدون هيچ خلاقيتي آنها را در كنار هم قرار مي دهند. اين ترجمه آن قدر بد است كه جمله متن اصلي، براي مخاطب قابل تشخيص است. در واقع آن قدر ترجمه كتاب بد بوده كه ويراستار هم نتوانسته آن را سليس و قابل فهم ارائه دهد. اينگونه ترجمه كردن مانند آن است كه انگليسي را با ساختار زبان فارسي بنويسيم. متاسفانه ناشراني هستند كه در زمينه نشر اعتبار به دست آورده اند و مي دانند كه هر چه منتشر كنند، فروش مي رود. اين ناشران از اعتبارشان سوء استفاده كرده و چنين كتاب هايي را در اختيار مخاطبان قرار مي دهند. كتاب هايي كه مخاطب را از كتاب خواندن دور مي كند. در حالي كه به ويژه در حوزه كودكان، مهم ترين كاركرد كتاب، لذت بردن است و ناشر يا مترجم با ارائه يك ترجمه ضعيف از كتاب مي تواند لذت كتاب خواندن را در كودك از بين ببرد.»

ناشران هم مقصرند

به طور قطع توجه ناشران به انتشار كتاب هاي ترجمه بيشتر است، چون هرچه باشد، انتشار اين كتاب ها براي ناشران ايراني آسانتر از انتشار كتاب هاي تاليفي است. كتاب هايي كه نياز به تصويرگري ندارند و ناشر بدون پرداخت حقوق مولف، مي تواند با هزينه كمي، آنها را به چاپ رسانده و از فروش شان مطمئن باشد.

همين سهل انگاري باعث شده كه گاه كتاب هاي خوب دنيا به دست مترجمان تازه كاري بيفتد كه با حق الزحمه كم، حاضرند كتاب را براي ناشر، ترجمه كنند، اما با توجه به مخاطب گسترده اين كتاب ها، مترجم بايد خود را بازنويس اثر نويسنده بداند. در واقع مترجم با ترجمه يك اثر كار خلاقانه اي انجام مي دهد كه چه بسا از نگارش كتاب سخت تر باشد. چون او موظف است علاوه بر رعايت اصولي كه ذكر شد، منظور نويسنده و برداشت مخاطب را در نظر گرفته و مهم تر از همه اينكه در انتخاب و ترجمه كتاب به مسائل خاص فرهنگي نيز توجه داشته باشد. رعايت اين نكات در ترجمه آثار كودكان و نوجوانان دشوارتر است، چرا كه مترجم در اين حوزه بايد كودكان و نوجوانان و ويژگي هاي روحي و رواني آنها را بشناسد و متناسب با نيازهاي اين گروه سني در دنياي امروز كتاب خوبي را با ترجمه مناسب ارائه دهد.


برچسب: ترجمه تخصصي،ترجمه مقاله،سايت ترجمه،مترجم زبان انگليسي،
امتیاز:
بازدید:
+ نوشته شده: ۳ دى ۱۳۹۶ساعت: ۰۱:۰۶:۰۰ توسط:مترجم موضوع:

:: مطالب مشابه
[RelPostTitle] [RelPostTitle]
{COMMENTS}
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
سایت :
پیام :
خصوصی :
کد امنیتی :